Onderwijs in de aandachtseconomie: de student als overprikkelde consument

Hoe houd je studenten bij de les in een wereld die er alles aan doet om hun aandacht te kapen? Recent bogen collega’s van de opleiding Commerciële Economie zich samen met collega’s van het professionaliseringsteam van de dienst Mens en Organisatie over dit vraagstuk tijdens een workshop.

De wereld van de student is anno 2026 ingrijpend veranderd. Jongeren zijn een cruciale doelgroep geworden voor commerciële partijen. Een bijbaan is geen extraatje meer, maar bittere noodzaak om een levensstijl te bekostigen die op social media de standaard is.

De strijd om de mentale bandbreedte

De markt slaagt er uitstekend in om de aandacht van studenten vast te houden via prikkelende, gepersonaliseerde content op hun smartphone. Een bestelling, een gokje op een sportuitslag of een ticket voor een event is met één klik geregeld. Deze 'snelle' wereld heeft een schaduwzijde waarvan we de impact in het onderwijs terugzien:

• Financiële druk: de noodzaak om te verdienen is vaak groter dan de noodzaak om te studeren.
• Mentale ruis: de focus op korte-termijnimpulsen verkleint de bandbreedte voor diepgaande studie.
• Afleiding: de leefwereld van de student lijkt perfect ingericht om de focus weg te houden bij lange-termijndoelen.

Bij de opleiding Commerciële Economie leidt dit, net als bij veel andere Zuyd-opleidingen, tot minder studenten in de les en een lagere betrokkenheid.

“We moeten onszelf de eerlijke vraag durven stellen: wat mist een student eigenlijk als hij mijn les overslaat? Als mijn uitleg ook op YouTube of via NotebookLM te vinden is, heeft de student fysiek weinig reden om te komen”, aldus een van de deelnemende docenten.

Van informatie naar ervaring

Tijdens het brainstormen constateren de docenten dat met name oefenmomenten en fysieke werkvormen niet door een scherm te vervangen zijn. Voorbeelden van lessen kwamen voorbij waar studenten teruggaven dat de opgedane ervaringen zinvol en relevant waren, juist omdát ze daar samen aan de slag gingen.

De conclusie van de collega’s van Commerciële Economie was dan ook helder: het onderwijs moet de concurrentie aangaan met de buitenwereld door ervaringen te bieden. Onderwijs moet iets zijn dat je beleeft en samen doet, niet iets dat je alleen maar consumeert.

Inspiratie voor actie

De workshop gaf een impuls aan de urgentie om in actie te komen. Er ontstonden direct frisse ideeën voor onderwijsactiviteiten waarbij de persoonlijke, fysieke ervaring de troef is. Want juist dat menselijke contact is in onze digitale wereld onvervangbaar.